Schemat przepływu powietrza w układzie ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji: 1 – kanał powietrzny do nadmuchu szyb bocznych; 2 – kanał powietrzny dmuchawy szyby przedniej; 3 – kanał powietrzny do deflektorów bocznych i środkowych; 4 – klapa rozdzielająca powietrze na szybę przednią lub deflektory; 5 – kanał klimatyzacyjny; 6 – górna klapa rozprowadzająca powietrze; 7 – dolna klapa rozdzielacza powietrza; 8 – grzejnik grzejnikowy; 9 – klapka regulatora temperatury; 10 – wymiennik ciepła parownika; 11 – Obudowa prowadnicy wentylatora; 12 – silnik elektryczny wentylatora; 13 – klapa układu recyrkulacji
Samochód może być wyposażony w system wentylacji i ogrzewania lub system wentylacji, ogrzewania i klimatyzacji, które służą zapewnieniu kierowcy i pasażerom jak najbardziej komfortowych warunków, niezależnie od warunków atmosferycznych.
W skład systemu wentylacji i ogrzewania wchodzą: nagrzewnica, wentylator nagrzewnicy, kanały powietrzne oraz deflektory.
Powietrze z nagrzewnicy dostarczane jest kanałami powietrznymi do kratek deflektorów przedniej i bocznych szyb, do środkowego i bocznych deflektorów na desce rozdzielczej, a także do otworów wentylacyjnych w obudowie nagrzewnicy, aby dostarczać powietrze do stóp kierowcy i pasażerów.
Sterowanie systemem odbywa się poprzez pokrętła umieszczone na jednostce sterującej wentylacją, ogrzewaniem i klimatyzacją.
Jednostka sterująca zamontowana jest na konsoli deski rozdzielczej.
Ogrzewanie zamontowane jest pod deską rozdzielczą po prawej stronie, kanały powietrzne zamocowane są pod deską rozdzielczą.
Obudowa nagrzewnicy zawiera wentylator nagrzewnicy, dodatkowy rezystor wentylatora nagrzewnicy, klapy rozdzielcze, które kierują przepływ powietrza do określonych obszarów, oraz chłodnicę nagrzewnicy połączoną przewodami z układem chłodzenia silnika, przez którą stale krąży płyn chłodzący.
W zależności od położenia zaworu połączonego z regulatorem temperatury, powietrze zewnętrzne może przepływać przez grzejnik lub go omijać.
Powietrze ogrzewa się za pomocą ciepła płynu chłodzącego silnik krążącego w rurkach chłodnicy nagrzewnicy.
Przykładowo, przy temperaturze zewnętrznej wynoszącej -18°C, powietrze po przejściu przez kaloryfer nagrzewa się do temperatury 54°C, przy -4°C – odpowiednio do 59°C, przy 10°C – do 64°C.
Gdy samochód jest w ruchu, powietrze dostaje się do nagrzewnicy przez kratki znajdujące się przed przednią szybą.
Wentylator nagrzewnicy służy do zwiększenia dopływu powietrza do kabiny pasażerskiej zarówno podczas jazdy, jak i postoju pojazdu.
Intensywność dopływu powietrza określana jest przez prędkość obrotową wentylatora.
Dodatkowy rezystor wentylatora nagrzewnicy
Silnik wentylatora, w zależności od podłączenia dodatkowego rezystora, może obracać się z czterema różnymi prędkościami.
Za rozdział strumieni powietrza w kabinie odpowiada regulator rozdziału strumienia powietrza, który połączony jest z klapami za pomocą prętów.
Regulator sterując klapami kieruje strumienie powietrza przez kanały powietrzne do deflektorów środkowych i bocznych, do dolnych otworów wentylacyjnych w obudowie nagrzewnicy, a także do kratek odmrażających szyby, zlokalizowanych w desce rozdzielczej.
Zawory wylotowe powietrza w kabinie
Powietrze wydostaje się z kabiny przez otwory znajdujące się na górze, po bokach bagażnika, a następnie przez zawory zamontowane za bokami tylnego zderzaka.
Aby przyspieszyć nagrzewanie się przedziału pasażerskiego i zapobiec przedostawaniu się powietrza z zewnątrz do przedziału pasażerskiego (podczas jazdy samochodem po zadymionych, zakurzonych odcinkach drogi) służy jako system recyrkulacji powietrza.
Po przesunięciu dźwigni trybu recyrkulacji powietrza klapa układu recyrkulacji blokuje przepływ powietrza zewnętrznego do wnętrza pojazdu, w wyniku czego powietrze we wnętrzu pojazdu krąży w zamkniętym obiegu bez wymiany z powietrzem zewnętrznym.
Niektóre pojazdy są wyposażone w system klimatyzacji.
Układ klimatyzacji ma za zadanie obniżyć temperaturę i wilgotność powietrza w kabinie.
Włączenie klimatyzatora następuje poprzez naciśnięcie przycisku przełącznika klimatyzatora znajdującego się w jednostce sterującej ogrzewaniem, wentylacją i klimatyzacją; wentylator nagrzewnicy musi być włączony.
Po włączeniu klimatyzatora zapala się kontrolka znajdująca się obok przycisku przełącznika klimatyzatora.
Sprężarka klimatyzacji zamontowana jest na wsporniku silnika z przodu, po prawej stronie.
Sprężarka napędzana jest paskiem klinowym od koła pasowego napędu pomocniczego.
Koło pasowe sprężarki ma wbudowane sprzęgło elektromagnetyczne, które na podstawie sygnałów ECU włącza i wyłącza wał sprężarki z koła pasowego.
Za sprężarką para czynnika chłodniczego trafia do skraplacza, znajdującego się przed chłodnicą układu chłodzenia silnika.
Następnie czynnik chłodniczy trafia do odbiornika, który jest przymocowany do skraplacza po prawej stronie.
Z odbiornika czynnik chłodniczy trafia do reduktora, a następnie do parownika, zlokalizowanego pod deską rozdzielczą w korpusie nagrzewnicy.
Schłodzone w ten sposób powietrze dostaje się do wnętrza samochodu.
Z parownika czynnik chłodniczy jest zasysany z powrotem do sprężarki, a cykl roboczy się powtarza.
Zawory służące do napełniania i spuszczania czynnika chłodniczego z układu klimatyzacji montowane są na rurociągach wysokiego i niskiego ciśnienia.
Czujnik ciśnienia czynnika chłodniczego montowany jest na rurociągu pomiędzy sprężarką i skraplaczem.
Czujnik ciśnienia wysyła sygnał do ECU, który steruje elektrycznymi wentylatorami układu chłodzenia silnika w zależności od ciśnienia płynu chłodniczego i prędkości samochodu.
Ponadto, na podstawie sygnałów z czujnika ciśnienia, ECU wyłącza sprężarkę klimatyzacji, gdy ciśnienie czynnika chłodniczego w układzie spadnie do 2,0 barów oraz gdy ciśnienie wzrośnie do 27,0 barów.
W przyłączu rurociągu, pod czujnikiem ciśnienia, zamontowany jest zawór odcinający, który zamyka się po odkręceniu czujnika.
Dzięki temu po wymianie czujnika ciśnienia nie dojdzie do wycieku czynnika chłodniczego z układu klimatyzacji.
Czynnik chłodniczy w układzie klimatyzacji znajduje się pod wysokim ciśnieniem.
Podczas wykonywania prac związanych z dekompresją układu klimatyzacji należy unikać kontaktu z oczami, skórą i drogami oddechowymi.
Wszelkie prace z czynnikiem chłodniczym należy wykonywać wyłącznie w pomieszczeniu wentylowanym.
Napełniając układ klimatyzacji należy używać wyłącznie materiałów zalecanych przez producenta.
Zabrania się wykonywania prac spawalniczych i lutowniczych na elementach układu klimatyzacji.
Wszelkie naprawy i prace konserwacyjne układu klimatyzacji należy wykonywać w wyspecjalizowanych punktach serwisowych.
Aby wykryć nieszczelności w układzie, używa się specjalistycznego sprzętu, a do układu należy wprowadzić specjalny środek kontrastowy.
Po usunięciu czynnika chłodniczego z układu konieczne jest wypompowanie powietrza w celu usunięcia pozostałej wilgoci.
Przed napełnieniem układu konieczne jest dolanie specjalnego oleju zalecanego przez producenta.