UWAGA: Zasada działania akumulatorów kwasowo-ołowiowych opiera się na reakcjach elektrochemicznych ołowiu i dwutlenku ołowiu w środowisku kwasu siarkowego. Podczas rozładowania dwutlenek ołowiu ulega redukcji na katodzie, a ołów utlenia się na anodzie. Podczas ładowania zachodzą reakcje odwrotne, do których pod koniec ładowania dołącza się reakcja elektrolizy wody, której towarzyszy wydzielanie się tlenu na elektrodzie dodatniej i wodoru na elektrodzie ujemnej.
Współczesny samochód jest wypełniony różnymi odbiornikami energii elektrycznej, urządzeniami elektronicznymi, zaczynając od systemu audio, a kończąc na elektronicznych jednostkach sterujących silnikiem, skrzyni biegów, systemie zapobiegającym blokowaniu kół, poduszkach powietrznych itp. W wilgotnym okresie poza sezonem, szczególnie zimą, cała elektryka i elektronika samochodowa, a przede wszystkim akumulator samochodowy, przechodzą test wytrzymałościowy.
Jak pokazuje praktyka, jeśli w zimie pojawiają się problemy z uruchomieniem silnika i aby je rozwiązać, trzeba stale doładowywać akumulator, to pod warunkiem, że generator jest sprawny, napięcie paska napędowego pomocniczego jest normalne, a żywotność akumulatora przekracza 3 lata, to całkiem rozsądne jest rozważenie zakupu nowego akumulatora.
Nowoczesne baterie występują zazwyczaj w dwóch typach:
- bezobsługowy przez cały okres eksploatacji;
- niskie wymagania konserwacyjne, wymagające uzupełniania wody destylowanej raz lub dwa razy do roku.
Wybierając akumulator bezobsługowy do swojego samochodu, warto kierować się zaleceniami producenta, spośród szerokiej oferty akumulatorów samochodowych różnych producentów dostępnych na rynku części samochodowych.
Należy pamiętać, że w niskich temperaturach, na skutek wzrostu lepkości oleju silnikowego i pogorszenia warunków zapłonu paliwa, moc pobierana przez rozrusznik podczas uruchamiania silnika wzrasta dwu-, trzykrotnie. Czas rozruchu zimnego silnika, w porównaniu do ciepłego, w niektórych przypadkach wydłuża się 10-20 razy. Zimą, przy niskich temperaturach powietrza, wzrastają więc wymagania dotyczące charakterystyki rozruchowej akumulatora, czyli jego zdolności do szybkiego rozładowania (10 sek. zgodnie z GOST) wytworzyć prąd potrzebny do pracy rozrusznika przy znamionowej prędkości obrotowej jego kotwicy w okresie zimowym (-18°C wg GOST).
W tabeli. Na rysunek 10.3 pokazano zależność pojemności akumulatora od temperatury elektrolitu. Pojemność akumulatora podawana jest jako procent pojemności, jaką akumulator jest w stanie dostarczyć w temperaturze 25°C.
Element akumulatora kwasowo-ołowiowego składa się z elektrod dodatnich i ujemnych, separatorów (kraty dzielące) i elektrolit. Elektrody dodatnie to siatka ołowiana, w której substancją czynną jest nadtlenek ołowiu (PbO₂). Elektrody ujemne to również siatka ołowiana, której substancją czynną jest gąbczasty ołów. W praktyce, w celu zwiększenia wytrzymałości mechanicznej, do ołowiu krat dodaje się 1-2% antymonu. Obecnie sole wapnia są stosowane jako składnik stopowy w obu płytach lub tylko w płytach dodatnich (technologia hybrydowa). Elektrody zanurzone są w elektrolicie składającym się z wodnego roztworu kwasu siarkowego (H₂ SO ₄). Największą przewodność elektryczną tego roztworu obserwuje się w temperaturze pokojowej (co oznacza najniższy opór wewnętrzny i najniższe straty wewnętrzne) osiągnięto przy gęstości 1,26 g/cm³. W praktyce jednak, w rejonach o zimnym klimacie, stosuje się wyższe stężenia kwasu siarkowego – do 1,29-1,31 g/cm³. Dzieje się tak dlatego, że gdy akumulator kwasowo-ołowiowy jest rozładowywany, gęstość elektrolitu spada, a jego temperatura zamarzania staje się wyższa; rozładowany akumulator może nie wytrzymać zimna.
UWAGA: W nowych konstrukcjach akumulatorów płyty ołowiane (siatki) są zastępowane spienionym węglem pokrytym cienką warstwą ołowiu, a ciekły elektrolit jest żelowany żelem krzemionkowym do konsystencji pasty. Dzięki zastosowaniu mniejszej ilości ołowiu i rozprowadzeniu go na większej powierzchni akumulator jest nie tylko bardziej kompaktowy i lżejszy, ale także znacznie wydajniejszy: oprócz większej wydajności ładuje się znacznie szybciej niż akumulatory poprzednich generacji.
Elementy akumulatora umieszczone są w monobloku polipropylenowym (obudowie) i przykryte wspólną pokrywą, nierozerwalnie połączoną z monoblokiem. Otwory wentylacyjne znajdujące się z boku baterii u góry pozwalają na ucieczkę niewielkiej ilości gazu, który tworzy się w jej wnętrzu.
OSTRZEŻENIA: Akumulatory tego samego modelu mogą być produkowane w dwóch wersjach z różną polaryzacją podłączenia (bieguny dodatnie i ujemne akumulatorów różnych wersji znajdują się naprzeciwko siebie). Należy zakupić akumulator o tej samej biegunowości, co akumulator zamontowany w pojeździe, ponieważ akumulatora o innej biegunowości nie można podłączyć do instalacji elektrycznej pojazdu ze względu na niewystarczającą długość przewodów i niedopasowanie rozmiarów ich końcówek. Ponadto niektórzy producenci wytwarzają baterie o zmniejszonych rozmiarach zacisków (inny standard), którego nie można podłączyć do sieci pokładowej pojazdu.
Podczas pracy narzędziami metalowymi należy unikać zwarcia akumulatora.
Podczas ładowania akumulatora powstaje wybuchowa mieszanka gazowa, dlatego podczas ładowania i serwisowania akumulatora zabrania się palenia w jego pobliżu oraz używania otwartego ognia. Ładuj akumulator w miejscu o dobrej wentylacji.
W razie przypadkowego rozpryskania elektrolitu na skórę lub do oczu należy natychmiast przemywać skażone miejsca dużą ilością wody, a następnie 2% roztworem sody oczyszczonej, aż do momentu uzyskania pomocy medycznej (0,5 łyżeczki na szklankę wody).
Po zakończeniu prac z akumulatorem należy umyć ręce mydłem.
UWAGA: Zamiast standardowego akumulatora bezobsługowego można zainstalować dowolny akumulator o podobnym napięciu, pojemności, wymiarach montażowych i biegunowości podłączenia. W takim przypadku należy używać akumulatora i konserwować go zgodnie z dołączoną do niego instrukcją.
