Антыпрабуксовачная сістэма (МС). Калі адно з кіроўных колаў пачынае прабуксоўваць, сістэма змяншае крутоўны момант рухавіка і затарможвае гэтае кола, аднаўляючы цягавы высілак і захоўваючы ўстойлівасць аўтамабіля на дарозе.
Сістэма курсавой устойлівасці (дынамічнай стабілізацыі) аўтамабіля ESC. Выкарыстоўваючы датчыкі і выканаўчыя механізмы сістэмы ABS, дадзеная сістэма выпраўляе памылкі кіроўцы пры няправільным мінанні паваротаў і ўзнікненні намеці. Сістэма параўноўвае дзеянні кіроўцы (кут павароту рулявога кола, высілак на педалі тормазу, ступень націску педалі газу) і фактычныя параметры руху аўтамабіля і, калі яны адрозніваюцца, то, подтормаживая колы і змяняючы крутоўны момант рухавіка, сістэма стабілізуе траекторыю руху і ўстойлівасць, выводзячы аўтамабіль з намеці.
Сістэма экстранага тармажэння (Brake System). У выпадку, калі кіроўца рэзка націскае на педаль тормазу, сістэма вымярае высілак і хуткасць націску педалі і, пры неабходнасці імгненна павялічвае ціск у тармазной сістэме, забяспечваючы тармажэнне з максімальна магчымай эфектыўнасцю.
Папярэджанне. Якімі б надзейнымі ні былі актыўныя сістэмы бяспекі, неабходна разумець, што яны не ўсёмагутныя і не змогуць зберагчы ад бяды пры празмерным перавышэнні хуткасці і ліхацтве на дарозе. Таксама гэтыя сістэмы не здымаюць з кіроўцы адказнасці за невыкананне Правілаў дарожнага руху і няправільнай адзнакі дарожных умоў.
Пад пасіўнай бяспекай маецца на ўвазе здольнасць аўтамабіля, яго сістэм і элементаў захаваць жыццё і здароўе вадзіцеля і пасажыраў, калі аварыя ўсё ж здарылася. Для гэтага на сучасных аўтамабілях прадугледжана дадатковая сістэма бяспекі SRS, якая складаецца з падушак і рамянёў бяспекі, закліканая змякчыць наступствы дарожна-транспартнага здарэння.
У момант сутыкнення аўтамабіль рэзка спыняецца, а ўсе людзі, якія знаходзяцца ў салоне, па інэрцыі працягваюць рух з ранейшай хуткасцю. Каб пазбегнуць удару аб ветравое шкло, рулявое кола ці панэль прыбораў, неабходна плыўна, але за кароткі прамежак часу спыніць інэрцыйны рух цела чалавека. Для гэтага выкарыстоўваюць спецыяльныя рамяні і падушкі бяспекі. У аўтамабілі ўстаноўлены інэрцыйныя рамяні бяспекі з трохкропкавым мацаваннем для ўсіх пасажыраў.
Папярэджанне. Заўсёды прыфастрыгоўвацца рамянём бяспекі і сочыце за тым, каб прыфастрыгоўваць ўсе пасажыры. Не прышпіленыя пасажыры пры ДТЗ могуць нанесці шкоду не толькі сабе, але і тым, хто быў прышпілены.
Кантрольная лямпа не прышпіленага рамяня бяспекі кіроўцы размешчана на шчытку прыбораў.
Кантрольная лямпа не прышпіленага рамяня бяспекі пярэдняга пасажыра размешчана на цэнтральнай кансолі.
Калі пры руху аўтамабіля рамень бяспекі кіроўцы не прышпілены або быў адшпілены, кантрольная лямпа пачынае міргаць.
Для таго каб прышпіліць рамень, варта ўставіць язычок спражкі ў замак да пстрычкі.
Для адшпільвання рамяня націскаем кнопку і выцягваем спражку рамяня з замка.
У выпадку блакавання рамяня пры яго рэзкім выцягванні неабходна спачатку адпусціць рамень і забяспечыць яго намотванне на інэрцыйную шпульку, а затым плыўна выцягнуць ізноў.
Папярэджанне. Няправільнае рэгуляванне рамяня бяспекі па вышыні можа прывесці да дадатковых траўмаў пры ДТЗ. Калі рамень падвергся крытычнай нагрузцы пры аварыі ці мае надрывы, яго варта замяніць.
Перадпакоі рамяні бяспекі маюць рэгуляванне па вышыні. Для змены вышыні неабходна націснуць фіксатар, размешчаны на цэнтральнай стойцы, і адрэгуляваць становішча рамяня.
Пры правільным рэгуляванні рамень павінен праходзіць па цэнтры пляча і не дакранацца да шыі.
Рамяні перадпакояў сядзенняў абсталяваны преднатяжителями, якія ў выпадку аварыі імгненна падцягваюць рамень і не даюць целу чалавека ссоўвацца наперад.
Яшчэ адным элементам сістэмы пасіўнай бяспекі SRS з'яўляюцца падушкі бяспекі. Яны закліканы дапоўніць дзеянне рамянёў і засцерагчы вадзіцеля і пасажыраў ад удару. Апроч франтальных падушак, размешчаных пад накладкай рулявога кола...
...і панэлі прыбораў...
..на аўтамабіль усталёўваюцца бакавыя падушкі, якія разгортваюцца ўніз ад даху, са спінак сядзенняў або дзвярэй для абароны перадпакояў і задніх пасажыраў ад бакавога ўдару і ў выпадку перакульвання аўтамабіля. Такія падушкі называюць шторкамі бяспекі.
Папярэджанне. Перавозьце дзяцей на заднім сядзенні. На аўтамабілях, абсталяваных падушкай бяспекі пярэдняга пасажыра, не дапускаецца перавозіць дзіця на пярэднім сядзенні ў дзіцячым сядзенні, павернутым назад, паколькі спрацавала падушка бяспекі можа нанесці дзіцяці сур'ёзную траўму.
Каб дзеці не змаглі адчыніць дзверы знутры на замках задніх дзвярэй прадугледжана блакіроўка.
Для блакавання ключом ад аўтамабіля паварочваем фіксатар замка супраць гадзіннікавай стрэлкі.
Апроч рамянёў і падушак да элементаў пасіўнай бяспекі можна аднесці:
- 1) падгалоўнікі сядзенняў. Яны засцерагаюць хрыбетнік пры ўдары ў заднюю частку аўтамабіля;
- 2) траўмабяспечную рулявую калонку. У выпадку дэфармацыі рулявы вал не выходзіць у салон, а дэфармуецца і складаецца, не прычыняючы шкоды кіроўцу;
- 3) трывалыя элементы сілавой структуры кузава, у выпадку сутыкнення не павінны змяняць сваю форму і захоўваць прастору салона;
- 4) праграмуемыя зоны дэфармацыі кузава, у адрозненне ад элементаў сілавой структуры, накіравана дэфармуюцца і паглынаюць энергію ўдару не наносячы шкоду кіроўцу і пасажырам.
(Арыгінальная версія артыкула на сайце: «CHEVYMAN.RU»)